Ossola, wijnland: een uitdrukking die wie deze hoek van Piemonte niet kent misschien zal verrassen, maar die een wijnbouwrealiteit met meer dan zevenhonderd jaar geschiedenis vertelt.
Een even oude als weinig bekende wijnbouw
In vergelijking met de nabijgelegen en bekendere Langhe blijft de Val d’Ossola een wijngebied voor kenners, maar daarom niet minder diepgeworteld: de wijnbouw is hier al meer dan zeven eeuwen gedocumenteerd, zoals blijkt uit een testament uit 1309 waarin de Prünent, de inheemse druivensoort van Ossola, al wordt genoemd als wijn bestemd voor de viering van de mis in het franciscanenklooster van Domodossola.
Domodossola, het hart van de Val d’Ossola
Domodossola is het referentiecentrum van de vallei, een oude stedelijke kern die al in de pre-Romeinse tijd het middelpunt van het economische en sociale leven was en die de Ossola domineert, een dal dat ingeklemd ligt tussen de provincie Verbano-Cusio-Ossola en Zwitserland. Hier bevinden zich veel van de wijnhuizen en wijntoeristische ervaringen van het gebied.
Wijntoerisme dat nog ontdekt moet worden
Wijntoerisme bestaat uit het bezoeken van een wijnhuis om kennis te maken met zijn geschiedenis en waarden, gevolgd door een proeverij van wijnen en lokale producten, vaak gecombineerd met evenementen of het klassieke toerisme in de streek. In Ossola is deze vorm van toerisme nog in ontwikkeling in vergelijking met andere, meer gevestigde Italiaanse wijngebieden, maar juist daardoor biedt ze een authentiekere en minder drukke ervaring, ver van de grote toeristenstromen.
De DOC Valli Ossolane
Het wijngebied van Ossola wordt vandaag erkend door de DOC Valli Ossolane, die de productie beschermt in een duidelijk afgebakend gebied van gemeenten op de valleihelling, waar de Prünent, een oude kloon van de Nebbiolo, nog steeds wordt geteeld op dezelfde terrashellingen die in middeleeuwse documenten worden beschreven.
Ossola ontdekken via wijn
Wie de Val d’Ossola bezoekt, kan de ontdekking van de dorpen en zijdalen gemakkelijk combineren met een proeverij in een wijnhuis, de meest directe manier om kennis te maken met een gebied dat wijngaarden, bergen en meren binnen enkele kilometers met elkaar verbindt.
Een gebied om met nieuwsgierigheid te beleven
Wie voor het eerst kennismaakt met wijn uit Ossola, is vaak verrast door de verscheidenheid aan landschappen die het gebied binnen enkele kilometers omvat: van steile terrassen die doen denken aan de heroïsche wijnbouw van de Cinque Terre, tot de Walserdorpen in de zijdalen, langs de meren die Ossola aan verschillende kanten omringen. Juist deze verscheidenheid, samen met de oprechte gastvrijheid in de wijnhuizen, maakt het wijntoerisme in Ossola tot een andere ervaring dan die in meer gerenommeerde wijngebieden.
Een uitnodiging tot rechtstreekse ontdekking
Geen enkele beschrijving, hoe nauwkeurig ook, kan de rechtstreekse ervaring vervangen van wandelen tussen de wijnranken en een wijn proeven op de plek waar hij ontstaat: daarom blijft de uitnodiging aan wie dit leest altijd dezelfde, namelijk om deze hoek van Piemonte, die nog weinig is verkend door het massale gastronomische toerisme, zelf te komen ontdekken.
Een laatste woord: wijnbouwend Ossola blijft een gebied in ontwikkeling, met belangrijke groeimogelijkheden voor wie het nog onbenutte potentieel optimaal weet te benutten.
Een gebied dat nog volledig ontdekt moet worden, glas na glas.
Eén gebied, zoveel verhalen die nog verteld moeten worden.
Een laatste reflectie: een zo klein wijngebied beschrijven vraagt geduld en aandacht voor details, precies zoals ook de teelt van zijn terraswijngaarden dat vereist.
Eén gebied, zoveel verhalen die nog allemaal ontdekt moeten worden.
Eén gebied, zoveel verhalen die nog verteld moeten worden.
Wie voor het eerst kennismaakt met wijntoerisme in de Val d’Ossola, is vaak verrast door de kleinschalige maar authentieke aard van deze wijnbouw: kleine terraspercelen, bijna volledig met de hand bewerkt, die een heel andere band met de aarde vertellen dan die van de grote benamingen in de vlaktes. Juist deze authenticiteit maakt een proeverij in een wijnhuis tot een oprechte ontdekkingservaring.
Elk bezocht wijnhuis voegt een ander stuk toe aan het begrip van dit wijngebied, dat bij het grote publiek nog weinig bekend is.