Na de rustfase van de koude wintermaanden begint voor de planten een nieuwe levenscyclus. Het ontwaken van de natuur op velden, in moestuinen en boomgaarden omvat ook de wijngaarden, die specifieke werkzaamheden van ons wijnbouwers vereisen. Ons werk houdt de wijnstokken gezond, zodat we een jaar met overvloedige oogsten en kwaliteitsdruiven kunnen verkrijgen.
Het zachte ontwaken van de wijnstokken: het begin van een nieuw wijnjaar
Over het algemeen begint de wijngaard in maart langzaam te ontwaken, wanneer de temperaturen heel geleidelijk beginnen te stijgen. Wanneer ze 10° bereiken, kunnen de wijnstokken zachtjes ontwaken. De komst van de lente en haar milde klimaat is een cruciaal moment voor de werkzaamheden tussen de rijen, na het winterwerk dat werd afgesloten met de wintersnoei. Nu de planten uit hun rustfase komen, begint uit de littekens die zijn achtergelaten door het snoeien van de takken hun dikke, heldere sap te stromen: dit is het natuurlijke verschijnsel dat bekendstaat als het huilen van de wijnstok.
De vloeistof komt uit de opnieuw actieve wortels van de plant, die bij het ontwaken een sap rijk aan suikers, mineralen en hormonen laten circuleren, noodzakelijk voor de ontwikkeling van de jonge delen van de wijnstok. Met de hervatting van de vegetatieve cyclus zullen zich op de ranken de nieuwe scheuten vormen, en na ongeveer een maand verschijnen de bloeiwijzen. Op het ontwaken van de natuur in de lente volgt de vorming van trossen met kleine, kostbare bloemen, ook al zijn ze niet conventioneel mooi. Elk ervan is een potentiële druif.
Het aanbinden van de planten
Op het moment dat de natuur ontwaakt, moet de structuur van de wijngaard volledig zijn gecontroleerd om na te gaan of draden, palen, spanners of andere onderdelen van het systeem moeten worden vervangen. De structuur wordt ook ontdaan van eventuele resten van de vorige snoei, zodat we er vlot kunnen werken. Elk zwak of beschadigd onderdeel wordt vervangen door een nieuw exemplaar, zodat de wijnstokken kunnen groeien zonder risico op structurele gebreken.
Vervolgens gaat men over tot het aanbinden van de ranken, die nog relatief flexibel zijn en voorzichtig langs de draden worden geleid, in een positie waarin ze optimaal van het zonlicht profiteren en zonder afknellingen die de sapcirculatie belemmeren. Indien nodig worden de ranken ingekort en enkele scheuten verwijderd. De wijnbouwer weet dat het beter is de hoeveelheid geproduceerde druiven op te offeren ten gunste van de kwaliteit, en draagt de bescherming van de gezondheid en de structuur van de plant zelf hoog in het vaandel.
In het algemeen worden bij het ontwaken van de natuur plannings- en onderhoudswerkzaamheden in de wijngaard uitgevoerd. Hier bij het landbouwbedrijf Edoardo Patrone doen we dit zonder chemische producten te misbruiken, zonder pesticiden en herbiciden te gebruiken, en door de wijnstokken met natuurlijke meststoffen te voeden.
De vreugden en gevaren van de ontwakende natuur
Het ontwaken van de natuur brengt echter ook gevaren voor de wijngaard met zich mee. Vooral onverwachte vorst, waarmee maart wijnbouwers dreigt te verrassen wanneer de wijnstokken al hebben “gehuild”.
Ook regen en sterke wind kunnen schade veroorzaken door bloemen te doen vallen of de bestuiving te belemmeren.
Helaas neemt het aantal extreme gebeurtenissen buiten het seizoen de laatste jaren toe door de klimaatverandering, wat het beroep van wijnbouwer complexer maakt. Toch is maart, in de jaarlijkse cyclus van de wijnstok, de maand waarin voor een groot deel de toekomst van het wijnjaar wordt bepaald, en het ontwaken van de wijngaard wordt met vreugde en positiviteit verwelkomd. De eerste stappen worden gezet naar een rijke en goede oogst.
Het risico op late vorst
Een van de grootste gevaren van het ontwaken van de wijngaard in de lente is late vorst: als de temperaturen na het uitlopen onder nul dalen, kunnen de jonge, bijzonder gevoelige scheuten onherstelbare schade oplopen. Daarom volgen veel wijnbouwers in de bergen, zoals die in de Val d’Ossola, de weersvoorspellingen in de weken na het ontwaken van de wijnstok nauwlettend, klaar om in de nachten met het grootste risico in te grijpen met actieve beschermingsmethoden.
Lees meer
De cyclus van de wijnstok gaat verder met: het uitlopen van de wijnstok, de bloei van de wijnstok, de vruchtzetting van de wijnstok.
