De fenologische fasen
De wijnstok is een plant die tijdens zijn groeicyclus verschillende fenologische fasen doorloopt. Deze fasen zijn essentieel voor de levenscyclus en hebben rechtstreeks invloed op de kwaliteit van de druiven en de geproduceerde wijn. Daartoe behoort de winterrust, die, zoals de naam al aangeeft, plaatsvindt tijdens de winter, wanneer de plant inactief is. Vervolgens komt de knopbreukfase, waarin de eerste scheuten en bladeren zich beginnen te ontwikkelen. Deze fase wordt gevolgd door de bloei, wanneer de bloemen aan de takken van de wijnstok verschijnen. Na de bloei volgt de vruchtzetting van de wijnstok, waarbij de bevruchte bloemen kleine druivenbessen worden.
De bloei
Enkele dagen na de bloeifase beginnen de eerste druivenbessen te verschijnen. Na verloop van tijd worden de bessen groter, terwijl de niet-bevruchte bloemen afvallen, waardoor het verschijnsel van coulure ontstaat. Dit is de periode die voor wijnbouwers het meest interessant is, omdat zij kunnen inschatten wat de werkelijke productie en opbrengst van de oogst zullen zijn. Over het algemeen slaagt ongeveer 20% van de bloemen erin om in bessen te veranderen, terwijl het resterende deel spontaan van de plant afvalt of door het verschijnsel van filage in ranken verandert.
Worden alle bloemen vruchten?
Het verschijnsel van coulure stelt de wijnstok in staat zichzelf te beschermen door datgene te verwijderen wat alleen maar voedingsstoffen zou verspillen. Het sap concentreert zich zo alleen daar waar de plant het nodig heeft, zonder verspilling. Het kan gebeuren dat de wijnstok te weinig energie heeft en, om zijn gezondheid te beschermen, de groei van de bessen stopzet. In deze fenologische levensfase kan ook het verschijnsel van millerandage voorkomen. Het gaat om een fysiopathie van de wijnstok die zichtbaar wordt door een onevenwicht in de rijping en de grootte van de bessen. Dit gebeurt door een ontbrekende of onvolledige bevruchting van de bessen, die op haar beurt leidt tot de afwezigheid van zaden erin. Het gaat om een situatie die kan worden verergerd door de klimatologische omstandigheden en de specifieke bodemomstandigheden.
Vruchtzetting van de wijnstok
De vruchtzetting vindt, afhankelijk van het onderzochte ras, plaats in de periode tussen half juli en half augustus. De naam van deze fenologische fase van de wijnstok is afgeleid van de woorden ad en ligare, wat verbinden betekent. Dit komt doordat in dit proces alleen de vruchten die bestemd zijn om te rijpen en te groeien aan de plant vast blijven zitten. Het is belangrijk ervoor te zorgen dat er in deze fase een evenwicht is tussen klimatologische en bodemfactoren, zodat de plant niet negatief wordt beïnvloed bij de vorming van de bessen. Dit moment is belangrijk voor het vegetatieve evenwicht van de wijnstok. Aanvankelijk versnelt het metabolisme als gevolg van de celdeling, gevolgd door een vertraging van de groei die in evenwicht wordt gebracht door het toppen van de plant. De fundamentele elementen bij de vruchtzetting van de wijnstok zijn fosfor, onmisbaar voor de celdeling, calcium, noodzakelijk voor de groei van de bessen, en kalium, bepalend voor de groei van de scheuten. De vruchtzetting is een zeer belangrijke fase in de levenscyclus van de wijnstok, de eerste groeifase van de bessen die de opbrengst en kwaliteit van de uiteindelijke oogst bepaalt.
De factoren die de vruchtzetting beïnvloeden
Het percentage bloemen dat daadwerkelijk in een bes verandert, hangt af van verschillende factoren: de klimatologische omstandigheden tijdens de bloeidagen, de beschikbaarheid van voedingsstoffen in de plant en de genetische kenmerken van het geteelde ras. Een geringe vruchtzetting vermindert de hoeveelheid geproduceerde druiven, maar kan paradoxaal genoeg een hogere concentratie van suikers en aroma’s in de overblijvende bessen bevorderen, met rechtstreekse gevolgen voor de uiteindelijke kwaliteit van de wijn.
Een onregelmatige vruchtzetting kan bovendien leiden tot de vorming van trossen met bessen die sterk van grootte verschillen, een verschijnsel dat bekendstaat als millerandage: hoewel dit de kwaliteit van de wijn niet aantast, vraagt het in de wijngaard bijzondere aandacht tijdens de oogst, om de meest uniforme trossen correct te selecteren. Kennis van deze fase van de vegetatieve cyclus helpt ook om beter te begrijpen waarom elk wijnjaar iets andere kenmerken heeft dan de andere.
Meer informatie
De fasen die verband houden met de vruchtzetting: de bloei van de wijnstok, hoe de druif vorm krijgt, de verkleuring van de druif.
