Biodiversiteit in de wijngaard
De insecten die de wijngaard bevolken, kunnen bondgenoten of vijanden zijn van de wijnstok en van de biodiversiteit in de wijngaard. Sommige daarvan spelen een belangrijke rol doordat ze de bescherming en voortplanting van planten en de daaruit voortvloeiende ontwikkeling van vruchten mogelijk maken. Andere insecten, die bekendstaan als wijnstokparasieten, kunnen echter aanzienlijke schade toebrengen aan planten en hun productie.
Tot de meest voorkomende insecten in de wijngaard die bekendstaan als wijnstokparasieten, behoren de druivenbladroller (Lobesia botrana) en de wolluis van de wijnstok (Planococcus ficus). Deze insecten voeden zich met het sap van de planten, waardoor ze verzwakken en hun gezondheid in het gedrang komt. Na hun aanvallen kunnen de planten bladmisvormingen, uitval van bloemen en vruchten, algemeen verlies aan vitaliteit en een grotere vatbaarheid voor andere ziekten vertonen. De druivenbladroller van de wijnstok tast met name druivenrassen met een dunne schil en compacte trossen aan en komt voor als een vlinder met bruine vleugels van ongeveer 12 millimeter groot. Sommige insecten worden beschouwd als vijanden van de wijnstok omdat ze zich rechtstreeks met de vruchten voeden, zoals de Drosophila Suzukii. Dit insect, dat oorspronkelijk uit Azië komt, is de afgelopen jaren in veel landen een groot probleem geworden voor landbouwers. De Drosophila Suzukii legt haar eieren in rijpe vruchten, waardoor deze gaan rotten.
Hoe de wijngaard beschermen
Om wijnstokken tegen parasieten te beschermen en de schade die zij veroorzaken te beperken, maken landbouwers vaak gebruik van pesticiden en fytosanitaire behandelingen. Pesticiden zijn chemische stoffen die worden gebruikt om schadelijke insecten te bestrijden, met zowel biologische als niet-biologische fytosanitaire behandelingen; methoden zoals feromonen en de toepassing van specifieke landbouwkundige praktijken helpen de activiteit van parasieten te verminderen. Het ondoordachte gebruik van pesticiden kan echter negatieve gevolgen hebben voor de omgeving. Deze chemische stoffen kunnen de bodem en het water verontreinigen en zo het lokale ecosysteem schaden. Bovendien kunnen insecten die bondgenoten zijn van de wijnstok en organismen die zich ermee voeden, zoals vogels en zoogdieren, door deze praktijken nevenschade ondervinden.
Het is daarom belangrijk om een evenwichtige aanpak te hanteren bij het gebruik van pesticiden en fytosanitaire behandelingen, door het gebruik ervan tot het strikt noodzakelijke te beperken en waar mogelijk biologische producten of producten met een lage milieu-impact te gebruiken. Biologische bestrijding omvat de introductie van roofinsecten die zich voeden met wijnstokparasieten en zo helpen hun populatie onder controle te houden zonder behandelingen. Een insect dat als bondgenoot van de wijnstok kan worden beschouwd, is het lieveheersbeestje. Deze kleine insecten, met hun kenmerkende rode en zwarte kleur, voeden zich met bladluizen en andere parasieten die op de plant aanwezig zijn. Hun aanwezigheid helpt de parasietenpopulatie onder controle te houden en schade te voorkomen. Let op: niet alle soorten lieveheersbeestjes kunnen als bondgenoten worden beschouwd; er moet worden nagegaan of ze niet schadelijk zijn voor het druivenras, zoals de Harmonia axyridis die zich tijdens de oogstperiode aan de druiven kan vasthechten en zo de kenmerken van de toekomstige wijn verandert.
Het ecosysteem van de wijngaard
Het ecosysteem van de wijngaard wordt bevolkt door verschillende insecten die zowel als vrienden als vijanden van de wijnstok kunnen worden beschouwd. Het is belangrijk om landbouwkundige praktijken en bestrijdingsmethoden toe te passen die het gebruik van pesticiden en fytosanitaire behandelingen verminderen en in plaats daarvan het gebruik van biologische producten bevorderen. Het is essentieel om de aanwezigheid van nuttige insecten, zoals die uit de familie van de Miridae of de Chrysopidae, die een essentiële rol spelen bij de bestrijding van wijnstokparasieten, te behouden en te bevorderen. Alleen zo kunnen de gezondheid van de planten, de kwaliteit van de vruchten en de duurzaamheid van de omgeving worden gewaarborgd.
Om verder te lezen
Andere thema’s rond de verzorging van de wijngaard: het ontwaken van de natuur in de wijngaard, biologische, biodynamische of natuurlijke wijn, klimaatverandering.
