De wijntraditie in Ossola is ouder dan men zou denken en vindt haar oorsprong in documenten die meer dan zevenhonderd jaar geleden dateren.
Een testament uit 1309
De oudste schriftelijke getuigenis van de Ossolaanse wijn en de druivensoort Prünent gaat terug op een testament van 18 mei 1309: Dumino di Pello uit Trontano liet het franciscanenklooster van Domodossola jaarlijks voor altijd negen staia wijn na. Het document bepaalde dat de wijn volledig afkomstig moest zijn van de Prünent uit zijn wijngaard en uitsluitend bestemd was voor de viering van de Heilige Mis: een rechtstreeks bewijs dat de Prünent in de 14e eeuw al de inheemse druivensoort bij uitstek van de Val d’Ossola was.
Een duidelijk afgebakend productiegebied
Door de eeuwen heen heeft de Ossolaanse wijnbouw zich geconsolideerd in een precies afgebakend gebied, dat tegenwoordig de gemeenten Beura-Cardezza, Bognanco, Crevoladossola, Crodo, Domodossola, Masera, Montecrestese, Montescheno, Pallanzeno, Piedimulera, Pieve Vergonte, Premosello-Chiovenda, Ornavasso, Trontano, Viganella, Villadossola en Vogogna omvat: het gebied dat vandaag wordt erkend door de DOC Valli Ossolane.
Van het franciscanenklooster tot vandaag
Van het testament van Dumino di Pello tot vandaag is de band tussen het gebied en zijn inheemse druivensoort nooit verbroken: de Prünent, een oude kloon van de edele Piemontese Nebbiolo, wordt nog steeds geteeld op dezelfde terrasvormige hellingen die eeuwen geleden de wijn leverden voor de mis van de broeders uit Domodossola.
Een geschiedenis om te proeven
Voor wie deze geschiedenis met alle zintuigen wil beleven, is een proeverij in de wijnkelder de meest rechtstreekse manier om een wijn te ontdekken die Ossola al meer dan zevenhonderd jaar begeleidt.
Een erfgoed om wijngaard voor wijngaard te herontdekken
Elke gemeente van de DOC Valli Ossolane bewaart kleine bijzonderheden in de wijnbouw, het resultaat van eeuwenlange aanpassing aan verschillende microklimaten en blootstellingen: een mozaïek van lokale kennis dat de Ossolaanse wijntraditie veel rijker maakt dan haar beperkte omvang doet vermoeden en dat een grondigere documentatie zou verdienen dan momenteel beschikbaar is.
Een erfgoed dat op Europees niveau wordt erkend
De erkenning van de DOC Valli Ossolane heeft, samen met het werk van de afzonderlijke producenten, het de voorbije jaren mogelijk gemaakt om deze traditie ook buiten de regionale grenzen bekend te maken, door deel te nemen aan nationale en internationale wijnbeurzen en -wedstrijden: een traject dat nog loopt, maar dat de Ossolaanse wijn geleidelijk de zichtbaarheid teruggeeft die zijn geschiedenis verdient.
Een toekomst die naar het verleden kijkt
De huidige producenten van de DOC Valli Ossolane kijken steeds vaker naar precies dit eeuwenoude verleden als bron van inspiratie, door traditionele teelttechnieken en historische druivenrassen te herwaarderen in een traject dat oenologische innovatie verenigt met respect voor de erfenis van generaties Ossolaanse wijnbouwers.
Zevenhonderd jaar geschiedenis, in elk geschonken glas.
Zevenhonderd jaar geschiedenis, in elk zorgvuldig geschonken glas.
Nog een laatste opmerking: elke fles die vandaag in de Val d’Ossola wordt geproduceerd, draagt idealiter de weerklank in zich van dat testament uit 1309, dat als eerste vertelde over de band tussen dit land en zijn wijn.
Zevenhonderd jaar geschiedenis, in elk zorgvuldig geschonken glas.
Zevenhonderd jaar geschiedenis, geschonken in elk glas.
Een erfgoed om te vertellen
De lange wijnbouwtraditie van Ossola is niet alleen geschiedenis uit boeken: ze leeft concreet voort in de nog steeds bewerkte terraswijngaarden, in de gerestaureerde oude wijnkelders en in het werk van wie vandaag wijn blijft produceren op deze hellingen. Elke generatie moest andere uitdagingen aangaan, van de druifluis tot het verlaten van het platteland in de 20e eeuw, en vervolgens de recentere heropleving die verbonden is met het gastronomisch toerisme.
Een bezoek aan een wijnkelder in de streek betekent vandaag dan ook in contact komen met deze eeuwenlange geschiedenis, van continuïteit en herstel, waarin elke fles een deel vertelt van de relatie tussen de mens en de bergen.
Deze historische continuïteit maakt elk bezoek aan een wijnkelder tot een gelegenheid om de diepe wortels van de Ossolaanse wijnbouw beter te begrijpen.
